Goto English Version

 

Κείμενα

Το έργο "Γκιλγκαμες" και οι συμβολισμοί του.

Το έργο λειτουργεί σε πολλά επίπεδα, ταυτόχρονα. Οι χαρακτήρες του ορίζουν πρότυπα, κρυσταλλώνοντας με τη συμπεριφορά τους τα μοναδικά στοιχεία τυπικής "παιδείας" που είχαν οι Μεσοποτάμιοι λαοί. Ταυτόχρονα, πρέπει να τονιστεί, φαίνεται πως το "Γκιλγκαμές" ήταν το μόνο "θρησκευτικό" κείμενο εκείνης της περιόδου.

Ο πανανθρώπινος χαρακτήρας του αρχαιότατου αυτού ποιήματος καταλήγει να του δώσει το ύφος και το νόημα ενός χρησμού, μιας προφητείας για τη μοίρα της κοινωνίας. Με αξιοθαύμαστα συμπυκνωμένο τρόπο, το πλαίσιο του έπους περιγράφει την ίδια την ιστορία του ανθρώπινου γένους. Στην πορεία τους προς τον πολιτισμό οι κυνηγοί και οι νομάδες έγιναν γεωργοί και κτηνοτρόφοι, έφτιαξαν πόλεις, κοινωνικές δομές, κι απλώθηκαν σ' ολόκληρο τον πλανήτη, μέχρι που αντιμετώπισαν τα αποτελέσματα της ύβρεως που απηύθυναν στους "θεούς" με το "κόψιμο των δένδρων", τη καταστροφή του περιβάλλοντος. Η αναγκαία στροφή προς τις πνευματικές αξίες, το νόημα των οποίων παρεξηγείται στην αρχή για να γίνει αντιληπτό αργότερα, έρχεται σαν τη διέξοδο. Αυτή είναι η δράση που φέρνει το αισιόδοξο μήνυμα της δυνατότητας αποδοχής της ανθρώπινης μοίρας, με τη σοφία που μπορεί να ανακαλυφθεί σε όποιον την αναζητήσει.

Σε πιό εκλαϊκευμένο επίπεδο, ο Γκιλγκαμές είναι ο βασιλιάς, τη θέση τού οποίου ο κοινός πολίτης δεν έχει κανένα λόγο να ζηλεύει: η μοίρα του είναι ο θάνατος, ίδια μοίρα μ' αυτή που έχουν όλοι οι θνητοί.

Ο Γκιλγκαμές είναι ο άνθρωπος, αυθάδης και προκλητικός στα νιάτα του, πλασμένος γιά έντονη δράση, σοφός και γαλήνιος μετά την αποδοχή τής αναπόφευκτης μοίρας του.

Ο Γκιλγκαμές είναι η ανθρωπότητα, έτοιμη να εισβάλλει στα παρθένα τα δάση, να κόψει τα δέντρα, να επέμβει δυναμικά στο περιβάλλον και να κατακτήσει τη γη περιφρονώντας τις συνθήκες στις οποίες βρέθηκε, καταλαβαίνοντας αργότερα τα λάθη της και προσπαθώντας να διευθετήσει το περιβάλλον της μόλις καταλάβει τη θέση της στο σχήμα τού κόσμου.

Ο συμβολισμός τού έργου προχωρά με μοναδική διορατικότητα στην περιγραφή τών φάσεων τής ενηλικίωσης, τής σεξουαλικής ωρίμανσης, τής συνειδητοποίησης τών νοημάτων τής ζωής. Ο Ενκιντού, η ζωώδης φύση τού ανθρώπου, συνοδεύει τον Γκιλγκαμές στις περιπέτειές του και τού επιβάλλει το είδος τής συμπεριφοράς που φτάνει να εξοργίσει τους θεούς, μέχρι ο ήρωας τελικά μένει μόνος μπροστά στο μυστήριο τού δικού του θανάτου.

 

 

 

Copyright 1991-2016 : Θέατρο ΡΟΔΑ